Eerst duidelijk Nederlands, dan vertalen
Een vertaling van een onduidelijke tekst blijft onduidelijk. De rijksoverheid adviseert om overheidsinformatie begrijpelijk te schrijven, bij voorkeur op B1-niveau, via onder meer het programma Direct Duidelijk en de richtlijnen van Gebruiker Centraal. Zaken als een wegafsluiting, een inloopspreekuur of een wijziging in de hulpverlening lenen zich voor korte zinnen, bekende woorden en een heldere handelingsinstructie.
Dat is geen “simpeler maken voor de bühne”. Het is dezelfde informatie, leesbaar voor meer mensen, inclusief bewoners die wel Nederlands spreken maar moeite hebben met ambtelijke teksten.
Wanneer een vertaling nodig is
Niet elk nieuwsbericht hoeft in vijf talen. Wel de berichten waarvan het erg is als iemand ze mist: veiligheid, gezondheid, belangrijke data, hoe je hulp vindt. Welke talen dat zijn, verschilt per wijk. Vraag het aan het gebiedsteam, de corporatie of de zelforganisaties; een landelijke standaardlijst bestaat daarvoor niet.
Op een wijkplatform van Wijknet kunnen bezoekers teksten laten vertalen in het Nederlands, Engels, Frans, Turks en Arabisch. De brontekst blijft leidend. Machinevertaling is een hulpmiddel, geen officiële versie van een besluit. Voor formele bekendmakingen blijft de tekst van de gemeente of het Rijk de bron.
Voorlezen en andere toegang tot de tekst
Sommige bewoners lezen liever niet, of kunnen dat tijdelijk niet. Een voorleesfunctie in de browser, met pauzeren en stoppen, maakt de drempel lager. Bij Wijknet gebeurt dat met de spraakfunctie van de browser zelf, zonder extra cookies. Het vervangt geen schermlezer en geen toegankelijk ontwerp volgens WCAG.
Combineer voorlezen met sterke contrasten, een toetsenbordbediening en een tekst die ook zonder plaatjes te begrijpen is. De eisen daarvoor staan in WCAG en Woo voor gemeenten.
Wat je als gemeente of partner afspreekt
- Schrijf standaard in duidelijke taal, en laat belangrijke teksten tegenlezen door iemand buiten het vakjargon.
- Bepaal per wijk welke talen nodig zijn voor urgente berichten, en wie de kwaliteit beoordeelt.
- Zeg duidelijk wanneer een vertaling automatisch is gemaakt.
- Houd de Nederlandse brontekst actueel; een vertaling van verouderde informatie helpt niemand.
- Meet niet alleen bezoekersaantallen, maar of de juiste groepen de informatie ook vinden.
Meertaligheid is onderdeel van bereik, niet van “extra service”. In wijken waar veel bewoners een andere thuistaal hebben, hoort het in de opdracht van het platform.